"سابوناتی"

موقعیت جغرافیایی و اقلیمی:

شهرستان استهبان در شرق استان فارس قرار گرفته و از شمال به درياچه بختگان از جنوب به كوههاي تودج ( توده ) از غرب به دشت رونيز واز شرق به كوههاي داراب و ايج محدود ميشود درحقيقت اين منطقه دشتي است با وسعت 2000 كيلومترمربع وميانگين ارتفاع 1731 متر از سطح دريا كه توسط كوهها احاطه شده است.از اين شهر مدار 29 درجه و 32 دقيقه عرض شمالي و 54 درجه و 30 دقيقه طول شرقي مي گذرد.جاده كوهستاني شرق شهرستان استهبان به طول 35 كيلومتر عامل ارتباط آن با ني ريز است.جاده غربي شهرستان به طرف شيراز از دشتهاي به هم پيوسته گرده و رونيز مي گذرد.اين جاده تا شيراز 175 كيلومتر طول دارد. كوههاي مرتفع قسمتهاي غربي ، جنوب غربي ، جنوبي وتاحدودي شمال منطقه را فراگرفته اند كه مهمترين ارتفاعات آن سلسله جبال تودج است كه در اصل دنباله زاگرس جنوبي ميباشد.بلندترين ارتفاع در اين سلسله 2300 متر است.

منابع آب منطقه را چشمه،قنات و رودخانه تشكيل مي دهند . رودخانه هاي شهرستان استهبان فصلي اند و در اسفند و فروردين سالهاي پرباران از ارتفاعات جنوبي مشرف به شهرستان سرچشمه گرفته وباگذشتن ازغرب شهربه سوي شمال ، روستاهاي خير جاري مي شوند.

چشمه هاي «قعري» «پادزهري» ‌«بوخو » «مرخنه» و «بك بك» از مهمترين منابع آب شهرستان استهبان به شمارمي روند.حداكثرگرماي تابستان 36 درجه وحداقل سرماي زمستان 5 درجه زيرصفراست.متوسط باران سالانه 300 ميليمترگزارش شده است.

پوشش گياهي اين ناحيه اهميت فراوان دارد زيرا جنگلهاي پراكنده آن درختهاي متنوعي را درخود پرورش مي دهند.درختان به،ارژن، سروكوهي،جرگه و ... طبيعت سرسبزي رابراي اين منطقه فراهم آورده است.

البته درختكاري يكي از ويژگيهاي مردم اين سرزمين ازگذشته بسيار دور بوده است . بيشترين تعداد درختان اين ناحيه درخت«انجير»است و استهبان چه ازنظرمقدار و چه از كيفيت توليد انجیر مقام نخست را درجهان دارا است.علاوه برمواردفوق باغداران استهبان به پرورش انواع درختان باغي ازجمله انگور ، بادام ، انار ، مركبات و مقدار كمي سيب و گلابي و آلوسياه مي پردازند.

مزارع شهرستان استهبان درشمال ، شمال شرقي وشرق قرارگرفته وباتوجه به شرايط مساعد جغرافيايي دراين منطقه گندم ، جو ، پنبه ، ذرت ، حبوبات ، زعفران ، صيفي جات وسبزيجات بخوبي پرورش مي يابند.

حيوانات شكاري وقابل صيد درگذشته نه چندان دور بسيار فراوان بوده كه متاسفانه بر اثر شكاربي رويه به حداقل رسيده است.

از لحاظ زمين شناسي خاك اين ناحيه رسوبي و مخلوط با ماسه و آهك است كه در دشتها از مقدار ماسه كاسته مي شود.در اين منطقه معادن سنگ مرمريت،چيني و سياه وجود دارد كه در استهبان، خير، رونيز و ايج پراكنده اند.در رودبار ايج معدن منگنز شناسايي شده ولي هنوز به مرحله بهره برداري و استخراج نرسيده است . معادن نفت نيز در ناحيــــــــه «دم تنگ» (حدود ده كيلومتري غرب شهرستان) از مقادير قابل توجهي نفت سبز برخور دارند و رگه هاي طلانيز به مقداركم در خاكهاي ناحيه رودبار يافت شده است.

نوشته شده توسط مامد در جمعه هشتم تیر 1386 |

تاریخچه استهبان

كم بيش در منابع متعدد تاريخي و جغرافيايي موجود نامي از سرزمين استهبان آورده شده است.آباداني اين شهر از سال 746 هجري قمري ( پس از ويراني آن در دوره مغول ) به دست امير مبارزالدين آل مظفر صورت گرفته است. فارسنامه ناصري گويد كه نام اين شهر استهبانات بوده كه پس ازاستيلاي عرب به اصطهبانات تغييريافته است.ريشه كلمه استهبان كلمه پهلوي «سته» است كه باپسوند «بان» جمع شده و كلمه استهبان راتشكيل داده اند.بخش اول به معناي انگور و بخش دوم پسوند به معناي نگاهبان است كه درحالت پيوسته به معني انگورستان و محلي جهت نگهداري وحفاظت ازانگورمي باشند.هم اكنون به زبان محلي شهرستان را«صابونات»مي گويند كه دراصل همان اصطهبانات است.

نوشته شده توسط مامد در چهارشنبه بیست و سوم خرداد 1386 |

آدرس جدید وبلاگ

سلام بر بازدیدکنندگان و دوستان عزیز

اول از همه سال جدید را با یک ماه تاخیر بهتون تبریک میگم و برای همه سال خوبی را آرزو دارم.

اینم آدرس جدید این وبلاگ estahban.tk

نوشته شده توسط مامد در چهارشنبه بیست و دوم فروردین 1386 |

محله های استهبان(سابونات)

«بافت سنتي و عناصر محلات استهبان»

شهرستان استهبان داراي بافت كويري و از انسجام خاصي برخوردار است. به علت عدم وقوع مصائب طبيعي و هجوم خارجي بافت فيزيكي آن تغييراي زيادي نكرده است وهسته مركزي نيز حالت شهري خود را حفظ و حول محله "آب پخش" واقع شده كه مسجدجامع ، حمام خواجه و ميدان آب پخش از عناصر اصلي آن به شمارمي روند. «بازار» از مسجدجامع تا ابتداي «كوچه شاه» ادامه دارد كه رشد آن خطي بوده و در مسير عبوري ايج واقع است.

محل هاي استهبان ويژگي هاي مذهبي دارند و حول مساجد ، حسينيه ها و حمام ها شكل گرفته اند. محله هاي قديمي استهبان شامل «كوي اهر» و «كوي ميري» مي باشند كه از لحاظ زمان شكل گيري و پيدايش همزمان بوده اند.

محله "تيرونجان" در ضلع غربي كوي اهر و محله هاي "كزمان" ، "كوچه شاه" و محله "خلوت" در شرق محله ميري واقعند. آخرين محله قديمي استهبان كه در جنوب بازار قرار دارد محله "پنار" است.

عناصر اصلي كوي اهر عبارتنداز: "حمام حاجي خان" ، "مسجد گوهريه" ، "حسينيه دربازار" ، "مسجد ساباط" ، "مسجد و ميدان حسينيه اهر" و كوچه اصلي محله اهر

عناصر اصلي محله ميري عبارتند از:ميدان ومسجدوحسينيه محله ميري وكوچه اصلي اين محله

عناصر اصلي محله تيررونجان عبارتنداز: "مسجديزديان" ، "حسينيه تيرونجان" ، ميدان و كوچه اصلي اين محله

عناصر اصلي محله كزمان عبارتنداز: "مسجداحمدي" ، "حسينيه پاي بيد" و "مسجد صالح"

عناصر اصلي محله پنار عبارتنداز: مسجد و حسينيه پنار و كوچه اصلي اين محله

عناصر اصلي محله كوچه شاه عبارتنداز: حمام و مسجد كوچه شاه و كوچه اصلي اين محله

محلات "وكيل آباد"،"انارستان قديم و جديد"،"نقش فاني"،"ترك آباد"،"ديزدي"، جنوب بلوار و محله بهداشت از جمله محلاتي هستند كه در 30-40 ساله ي اخير در جريان رشد شهري بوجود آمده اند.

تاریخچه اولین نقطه ساخت شهری استهبان در محله های میری ، كوچه شاه ، كزمان و خلوت به 250سال قبل مي رسد. انارستان قديم از سال 1300شمسي به اين طرف شكل گرفته و در كنار محلات قديمي ديگر بافت سنتي خود را حفظ كرده است.

"برگرفته شده ازكتاب: جغرافياي تاريخي استهبان /مؤلف:حسن كياني"

نوشته شده توسط مامد در سه شنبه بیست و چهارم بهمن 1385 |

سلام

سلام و فراوان سلام به شما بازدیدکنندگان گرامی اعم از سابوناتی و غیرسابوناتی

اول از همه از اینکه به این وبلاگ سر میزنین ممنون

فقط ازتون یک خواهش دارم. اونم این که:

نظر یادت نره با مرام

می خوام تو پست بعدی اطلاعاتی در مورد محله های استهبان بنویسم. . .

منتظر انتقادات وپیشنهادات شما دوست عزیز هستیم

خیلی چاکریم!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

فقط استهبان

نوشته شده توسط مامد در چهارشنبه هجدهم بهمن 1385 |

محرم . . .

بازاين چه شورش است كه درخلق عالم است؟

باز اين چه نوحه و چه عزا و چه ماتم است؟

"فرا رسيدن ايام عزا داري سيد و سالار شهيدان حسين بن علي (ع) وحضرت عباس(ع) را به تمام عاشقان آن حضرت تسليت مي گوييم."

متن زير شرح يكي از مراسم هاي عزاداري سالار شهيدان حسين بن علي(ع) در شهرستان استهبان مي باشد:

چك چكوي استهبان ياد آور سم کوبي اسبان لشکریان کفر در برابر امام حسین(ع) و یارانش

دسته عزاداران با لباس هاي سياه و شال هاي سبز در يك دايره دور حوض جلوي تئاتر شهر حلقه زدند و در فاصله يك قدم مي گردند، در ميان دست هايشان چوب هاي كوچكي وجود دارد. در ميانه مرثيه خوان ايستاده و مي خواند :
اين دل تنگم عقده ها دارد
گوييا ميل كربلا دارد
اي يزيد اين سر، بر تو مهمان است
گز لبش جاري، صوت قران است
مردان سياه پوش چوب ها را به بالاي سر مي برند و بر هم مي سايند و با آهنگ مرثيه خوان تكرار مي كنند :
كز لبش جاري صوت قران است
صدايي چك چك چوب ها با صداي مرثيه خوان در هم مي پيچد.
آيين نمايشي چك چكو هر ساله در استهبان فارس در ظهر عاشورا بر پا مي شود . اين آييين شكلي سمبليك از اتفاقاتي است كه پس از شهادت سرور آزادگان جهان حضرت اباعبدالله الحسين بر پا مي شود. مردم اين شهر همسايه زاگرس معتقدند بر اساس روايت مورخين پس از شهادت امام حسين لشكريان يزيد به دستور شمر لعين اسب هايشان رابر جنازه شهداي كربلا مي تازند و اين صداي چك چك ياد آور سم كوبي اسبان اشقيا بر بدن هاي مطهر اوليا است.
مرثيه خوان دوباره مي خواند:
اي فرنگي در مجلست حاضر
اين چه آيين و ، اين چه ايمان است ؟
سيد محمد غضنفر پور مرثيه خوان اين گروه در خصوص اين آيين به ميراث خبر توضيح مي دهد:«اين آيين نمايشي در استهپان فارس در عصر عاشورا برگزار مي شود.»
وي در خصوص عقيده بر پايي اين آيين مي گويد:« مراسم چك چكو اشاره به چك چك سم هاي اسب بر بدن مطهر امام يا چك چك شمشير در صحنه جنگ است.»
محمود خوش نيت سرپرست و كارگردان اين آيين نيز با اشاره به برخي از روايت هاي برگزاري اين مراسم مي افزايد:«يكي از روايت هاي اين آيين اين است كه در مجلس يزيد هنگامي كه سر مطهر شروع به خواندن قران كرد يزيد لعين با چوب خيزران بر دهان آن حضرت ضرباتي زد.»
مزن ظالم، چوب كين هر دم، بر لب پر خون
كين لب پر خون بوسه گاه ختم رسولان است
مزن ظالن، چوب خود بر دار ، پيش اين چشمان يتيمانش
مردان مي چرخند و اشعار را با هم تكرار مي كنند و چوب ها را بر هم مي كوبند.
غضنفر پور كه 50 سال است در اين مراسم شركت مي كند و در رثاي سرور شهيدان مرثيه مي خواند در خصوص قدمت اين مراسم در استهبان مي گويد:« اين مراسم 150 تا 200 سال پيش دراين شهر برگزار مي شد. بيشتر اشعارش ثابت است و اشعاري كه انتخاب شده سنتي است و دهان به دهان نقل شده است.»
خوش نيت مي گويد:گويندگان اين اشعار شاعران استهبان هستند كه در طي سال ها اين اشعار را سروده اند. »
چك چكو نوعي تعزيه و نمايش سنگ پراني است. عزاداران دو چوب تراشيده كه از نوعي صندل تراشيده شده هاست را در مشت مي گيرند و بر اساس آهنگ شعر مرثيه خوان دست ها را بر بالاي سر مي برند و آن ها را به هم مي كوبند و سپس خم مي شوند و سنگ ها را در ميان پاها بار ديگر بر هم مي زنند و يك قدم به جلو مي روند.
به گفته خوش نيت در اصل اين مراسم با برهم زدن سنگ بر گزار مي شد ولي به دليل خورد شدن سنگ چوب جايگزين شد.
كارگردان اين گروه مي گويد:« اين مراسم نوعي نمايش است و حالت نمادين دارد .اين نمايش كه خاص روز عاشوراست ، با حضور حداقل 200 تا 300 نفراجرا مي شود.»
اعضاي اين گروه عزاداران در حسينيه ملا عبدالله در محله آب بست شهر استهبان گردهم مي آيند و چك چكو را برگزار مي كنند. محرم

مرثيه خوان دوباره با آواز مي خواند:
تو خود كشتي شاه دينم را
مي كشي اينك ، عابدينم را
آه واي ياران، از دل زينب
داد و فرياد از ، مشكل زينب
مي روم مي بينم ، در كجا زينب
شكوه از شمر بي حيا دارد.
حلقه گسترده تر مي شود چك چك فضا را پر مي كند :
مي روم ببينم ببينم ، در كجا كلثوم
از غم اكبر ، ناله ها دارد
مي روم ببينم ، در كجا قاسم
عيش دامادي وين به پا دارد ؟
اين دل تنگم عقده ها دارد
گوييا ميل كربلا دارد
يا بكش ما را ، جاي آن بيمار
چون كه اين ، باب ما يتيمان است

برگرفته شده از amin07.blogfa.com

نوشته شده توسط مامد در یکشنبه یکم بهمن 1385 |

سلام

سلام سلام سلام

اول از همه وظیفه خودم میدونم که از همه اونایی که تو این مدت که من بنا به دلایلی نمیتونستم این وبلاگ رو بروزکنم به اینجا سر میزدن و با نظرهای خودشون ما رو دلگرم میکردن نهایت تشکر رو بکنم و بگم که خیلی خیلی باحالین بوا. . .